بهطور خلاصه: اگر بیمار مدت طولانی بستری است یا خطر زخم بستر بالاست، تشک مواج سلولی بهتر است. اما اگر بیمار وزن پایینتری دارد، مدت بستری کوتاهتر است یا فقط برای پیشگیری سبک میخواهید، تشک مواج تخم مرغی اقتصادیتر و کافیتر است.
یعنی اگر بخواهیم خیلی خودمانی بگوییم:
تشک تخم مرغی برای «پیشگیری سبک» خوب است؛ تشک سلولی برای «مراقبت جدیتر» وارد زمین میشود؛ مثل بازیکن ذخیره نیست، کاپیتان تیم است!
تفاوت تشک مواج سلولی و تخم مرغی
تشکهای مواج برای کاهش فشار مداوم روی بدن بیمار استفاده میشوند. این تشکها با کمک پمپ هوا، فشار را بهصورت متناوب بین بخشهای مختلف تشک جابهجا میکنند تا فشار طولانی روی نقاطی مثل کمر، لگن، باسن، شانه و پاشنه پا کمتر شود.
دو مدل رایج آن عبارتاند از:
- تشک مواج تخم مرغی
- تشک مواج سلولی
تشک مواج تخم مرغی چیست؟
تشک مواج تخم مرغی معمولا سطحی شبیه حباب یا برجستگیهای کوچک دارد. به همین دلیل به آن تخم مرغی یا حبابی هم گفته میشود. این مدل بیشتر برای پیشگیری اولیه از زخم بستر استفاده میشود.
مزایای تشک تخم مرغی
- قیمت اقتصادیتر
- وزن کمتر
- نصب و استفاده آسان
- مناسب برای مصرف خانگی کوتاهمدت
- مناسب برای بیمارانی که کاملا بیحرکت نیستند
- مناسب برای پیشگیری در افراد کمخطر
معایب تشک تخم مرغی
- تحمل وزن پایینتر نسبت به مدل سلولی
- مناسب نبودن برای بستری طولانیمدت جدی
- تاثیر کمتر در بیماران کاملا بیحرکت
- دوام کمتر در استفاده سنگین
- معمولا قابلیت تعویض بخش آسیبدیده ندارد
تشک مواج سلولی چیست؟
تشک مواج سلولی از لولهها یا سلولهای هوایی بزرگتر تشکیل شده است. این سلولها بهصورت متناوب باد و خالی میشوند و فشار را بهتر بین نواحی مختلف بدن تقسیم میکنند.
این مدل معمولا برای بیماران بستری طولانیمدت، افراد کمتحرک، بیماران سنگینتر یا بیمارانی که در معرض زخم بستر جدی هستند انتخاب بهتری است.
مزایای تشک سلولی
- مناسبتر برای بستری طولانیمدت
- تحمل وزن بالاتر
- کاهش فشار بهتر روی بدن
- مناسب برای بیماران کمتحرک یا بیحرکت
- دوام بیشتر نسبت به مدل تخم مرغی
- در بعضی مدلها امکان تعویض سلول آسیبدیده وجود دارد
- انتخاب بهتر برای بیماران در معرض زخم بستر
معایب تشک سلولی
- قیمت بالاتر
- وزن و حجم بیشتر
- نیاز بیشتر به مراقبت و تنظیم درست
- ممکن است برای بیماران کمخطر بیش از حد نیاز باشد
برای چه بیمارانی تشک تخم مرغی مناسبتر است؟
تشک مواج تخم مرغی معمولا برای این افراد مناسب است:
- بیمارانی که مدت بستری کوتاه دارند
- بیمارانی که هنوز کمی حرکت دارند
- سالمندانی که بیشتر روز در تخت نیستند
- بیمارانی با وزن پایین یا متوسط
- افرادی که زخم بستر ندارند و فقط برای پیشگیری نیاز دارند
- استفاده موقت بعد از جراحی یا دوره نقاهت
اگر بیمار فقط چند هفته نیاز به استراحت دارد و توان تغییر وضعیت نسبی دارد، مدل تخم مرغی میتواند انتخاب اقتصادی و قابل قبول باشد.
برای چه بیمارانی تشک سلولی بهتر است؟
تشک مواج سلولی برای این شرایط انتخاب مناسبتری است:
- بیمار کاملا بستری است
- بیمار توان جابهجایی ندارد
- مدت بستری طولانی است
- بیمار سالمند و کمتحرک است
- وزن بیمار بالاتر است
- بیمار سابقه زخم بستر دارد
- قرمزی، التهاب یا شروع زخم در نواحی تحت فشار دیده میشود
- مراقبت خانگی طولانیمدت انجام میشود
در این شرایط، خرید تشک سلولی معمولا منطقیتر است؛ چون فشار را بهتر کنترل میکند و برای استفاده مداوم طراحی مناسبتری دارد.
اگر بیمار زخم بستر دارد، کدام بهتر است؟
اگر بیمار زخم بستر فعال دارد، معمولا تشک سلولی انتخاب مناسبتری است. البته نوع زخم، مرحله زخم، وزن بیمار و مدت بیحرکتی باید توسط پزشک یا پرستار بررسی شود.
نکته مهم این است که تشک مواج بهتنهایی درمان زخم بستر نیست. برای مراقبت درست معمولا این موارد هم لازم است:
- تغییر وضعیت منظم بیمار
- خشک و تمیز نگه داشتن پوست
- تغذیه مناسب
- کنترل رطوبت و تعریق
- بررسی روزانه پوست
- استفاده از پانسمان مناسب در صورت وجود زخم
- مشورت با پزشک یا پرستار زخم
تشک مواج کمک میکند فشار کمتر شود، اما قرار نیست مثل جادوگر وارد شود و زخم را با چوبدستی درمان کند!
از نظر قیمت کدام بهتر است؟
اگر بودجه محدود است و بیمار شرایط پرخطر ندارد، تشک تخم مرغی گزینه اقتصادیتری است.
اما اگر بیمار مدت زیادی بستری است، خرید تشک سلولی باکیفیت در بلندمدت انتخاب بهتری محسوب میشود.
گاهی خرید مدل ارزانتر برای بیمار پرخطر باعث میشود بعدا هزینه مراقبت، زخم، پانسمان و درمان بیشتر شود. پس بهتر است فقط قیمت اولیه را ملاک قرار ندهید.
هنگام خرید تشک مواج به چه نکاتی توجه کنیم؟
چه مدل تخم مرغی بخرید و چه سلولی، این موارد مهم هستند:
تحمل وزن تشک
حتما با وزن بیمار متناسب باشد.
کیفیت پمپ هوا
پمپ باید صدای کم، عملکرد مداوم و تنظیم فشار مناسب داشته باشد.
جنس تشک
بهتر است مقاوم، قابل شستوشو و ضدتعریق نسبی باشد.
تنظیم فشار هوا
امکان تنظیم فشار بر اساس وزن بیمار بسیار مهم است.
گارانتی و خدمات پس از فروش
مخصوصا برای پمپ هوا اهمیت زیادی دارد.
ابعاد تشک
باید با تخت بیمارستانی یا تخت خانگی بیمار هماهنگ باشد.
میزان صدای پمپ
چون دستگاه ممکن است شبانهروز روشن باشد، صدای زیاد میتواند آزاردهنده شود.
جمعبندی نهایی
اگر بیمار کمخطر، سبکتر، نیمهمتحرک یا کوتاهمدت بستری است، تشک مواج تخم مرغی میتواند انتخاب مناسبی باشد.
اما اگر بیمار کاملا بستری، کمتحرک، سنگینوزن، سالمند، دارای زخم بستر یا در معرض زخم بستر جدی است، تشک مواج سلولی انتخاب بهتر و ایمنتری است.